Dialect

Tis vrijdagnamiddag, en ik ben lichtelijk gestresseerd, dus ik zal subiet in gang moeten schieten zodat mijn lief niet mistevreden is als hij sewwes om kwart na vier binnenspringt.

…Om er maar even een Vlaams zinnetje tegenaan te gooien. Ik ben nog altijd verbaasd of geamuseerd als ik mijn proffen hoor praten. Hier in blogland mogen ze dan ageren op stijlfouten die ze veelvuldig horen bezigen, in de college’s weet ik niet altijd of het nu ABV of dialect is wat ik hoor.
Mistevreden is zo’n woord. Het wordt vaak gebruikt, maar voor zover ik weet is het geen correct Nederlands. Volgens mij is het een contaminatie van ontevreden en misnoegd of mishaagd.

Ik ben nog niet zo ver ingeburgerd dat ik de verschillende dialecten van elkaar kan onderscheiden. De eerste Belgen die ik beter leerde kennen waren Limburgers. Volgens hen bevind Limburg zich onder aan de provinciale pikorde, en wordt er vaak gelachen met Limburgers. Pardon, ik bedoel natuurlijk, er wordt gelachen óm Limburgers. Anders zou het namelijk betekenen dat de Limburgers zelf ook meelachen, en dat is nu juist niet het geval.

Maar sinds ik begonnen ben met mijn studie ontmoet ik juist veel West-Vlamingen, die op hun beurt ook beweren dat zij massaal worden uitgelachen. Is het een gevoel van minderwaardigheid wat veel Vlaamse provincialen lijkt te teisteren, of is het echt waar dat er over en weer zoveel wordt gelachen om de dialecten? Ik voel totaal niet aan waarom een bepaalde provincie vreemder zou praten als een andere, en ik zou dan ook geen enkele Vlaming (onbewust) op zijn spraak kunnen discrimineren. Dat vind ik wel fijn. Maar één ding (en nu maak ik veel vrienden en vijanden tegelijk), het dialect van Gent vind ik echt lelijk. Als ik iemand spreek die een lelijk accent heeft blijkt het achteraf vaak een Gentenaar te zijn. Ai, sorry Gentenaren, inhoudelijk geen commentaar hoor.

De Nederlandse situatie voel ik beter aan. Je hebt de noordelijke privincies: Groningen, Friesland, Drenthe en Overrijssel. Daar praat men wat ze noemen ‘plat’. Deze dialecten hebben in mijn oren overeenkomsten, zoals het inslikken en de nasale klanken. Wie in het Noorden woont is vaak Noordelijk gericht.
Dan zijn er de Zuidelijke provincies: Limburg, Noord-Brabant, een stuk Gelderland en Zeeland. Daar praat men met een zachte G, alhoewel Zeeland hierin wat afwijkt. De Zeeuwen verraden zich echter als ze Nederlands proberen te praten.
En dan is er nog het randstedelijke gebied , dat ik niet goed genoeg ken om in te kunnen delen. De klank van de woorden is in ieder geval een stuk scherper als in de rest van Nederland, en vooral de sterk aanwezige R is opvallend. Natuurlijk hebben Amsterdam, Rotterdam, en Utrecht allemaal hun eigen klank, maar toch is het qua dialect verwant aan elkaar. In de gebieden rondom die steden praten ze vaak een platte of vermengde variant van een van de steden.

Maar om terug te komen op mijn proffen. Je zou toch verwachten van een prof dat hij of zij (zeker in de colleges) gepaste taal bezigt. Toch hoor ik elke week weer zinnen als:
“De paus zat in nauwe schoentjes.”
“Ge moet de kat niet bij de melk zetten.”
“Tis evident dat Pepijn effectief nooit genen bang gehad heeft voor de koning.”

Maar ik moet toegeven, het wordt wel steeds gezelliger in de colleges. En om nog even af te sluiten met de Nederlandse vertaling van mijn eerste zin:
Het is al vrijdagmiddag, en ik ben een beetje gestressed omdat ik snel aan de slag moet, zodat mijn echtgenoot niet boos is als hij zometeen om kwart over vier thuiskomt.

We gaan namelijk een weekendje naar Nederland om Sinterklaas te vieren, en ik moet alle tassen nog pakken en cadeautjes inpakken. Eindelijk! Na twee maanden niet in Nederland te zijn geweest kan ik echt niet wachten…

Youp.

Cabaretier Youp van ‘t Hek heeft vanmiddag de eenmalige uitgave van zijn glossy Youp. gepresenteerd. Hij doet dit in navolging van de stroom aan bekende Nederlanders (en Vlamingen!) die de afgelopen jaren glossy magazines rondom hun eigen persoontje lanceerden. Grote namen als Linda de Mol, Heleen van Royen, Ruud Gullit, Matthijs van Nieuwkerk, Rik Felderhof, Catherine Keyl en zelfs Goedele Liekens hebben of krijgen een eigen blad. Youp vindt deze ego-glossy’s het toppunt van oppervlakkigheid en arrogantie. En zeg nou zelf, wie kan hem ongelijk geven? Youp zelf:

“Nu we weten dat Gullit meer een billen- dan een borstenman is, dat Linda zich heel lekker voelt als moeder maar ook nog weleens een stoute vrouw wil zijn, dat Catherine als ze ’s morgens meedoet aan Nederland in Beweging nog steeds geen urineverlies heeft en dat Heleen het liefst dampend wordt uitgewoond door negen Bokito’s tegelijk, werd het tijd dat ook ik, Youp van ‘t Hek, een eigen glossy kreeg”.

Daarom schrijft Youp een magazine vol met interessante informatie over zichzelf en de wereld om hem heen. Wat dacht u van ‘Yoghurt, meer hebt u niet nodig voor een perfecte huid’. Of: ‘Laat me je broekzak zien, dan vertel ik wie je bent.’ Verder onthuld Youp zijn favoriete producten, waaronder een emmer. “Emmers zijn zó makkelijk. Je kan er veel water in een keer mee verplaatsen.”

Nou Youp, ik hoop dat je met je glossy bereikt waar hij voor gemaakt is. Dat alle omhooggevallen BN’ers die beroemd denken te zijn, -of het ooit waren- bij deze afgeschrikt zijn om meer dan 3 zinnen achter elkaar over zichzelf te publiceren! Zie ook het Algemeen Dagblad voor meer informatie.