Doorgeslagen
16 februari 2008
Ik ben christelijk opgevoed. Echt christelijk, met kerkbezoek en christelijke scholen enzo. Dit beschouw ik als verrijkend. Ik heb me hier nooit raar over gevoeld en niemand heeft me er ooit raar om aangekeken. Tot ik dit jaar in België kwam en begon met mijn studie. Ineens was ik een halve Amish als ik iets vertelde over mijn jeugd; een vreemdsoortig object. In Nederland gaat één derde van de bevolking wel eens naar een kerk. Ik heb van de Belgische situatie geen cijfers, maar het lijkt hier volkomen anders. Aan de ene kant heeft iedereen bijbelkennis. Tenminste, ik ben verbaasd over de hoeveelheid voorkennis die op mijn opleiding veronderstelt wordt. Aan de andere kant wordt hier veel meer tegen kerk en (christelijke) religie aangeschopt.
De niet christelijke Nederlanders die ik ken, hebben totaal geen bijbelkennis. Bekende namen als Mozes of Abraham doen geen belletjes rinkelen. Jongeren van mijn leeftijd wiens ouders atheïst zijn, sturen hun kinderen naar de openbare school waar ze nauwelijks iets over bijbel en christelijk geloof leren. Ze hebben dus geen kennis op dat gebied, geen frustraties en weinig vooroordelen. Mensen die religieus zijn kunnen daar op verschillende manieren invulling aan geven. Ze kunnen moslim zijn en aan ramadan doen, of christen zijn en geen jointjes mogen roken. Zo simpel is dat als je een Nederlandse puber bent. Zo simpel heb ik het in ieder geval ervaren. Natuurlijk heb je doorgeslagen freaks, maar die vind je ook onder feyenoord fans of hells angels.
Ik heb blogs over religie gelezen, geschreven door Belgen, meestal volwassenen. Deze blogs klonken bij tijden zuurder en gefrustreerder dan Maarten ‘t Hart. Dit is een Nederlandse schrijver die in de jaren ‘70 en ‘80 een aantal romans geschreven heeft die de hypocrisie binnen de gereformeerde zuil zoals die was tijdens zijn jeugd in de jaren ‘50 aan de kaak stelt. Ik begrijp dat er het nodige te schrijven valt over hypocrisie in religie. Mensen die dat doen zijn onmisbaar. Maar als ik Maarten ‘t Hart af en toe nog aan tafel zie zitten bij een tweederangs praatprogramma op de late dinsdagavond waar hij ook nog even zijn verzuurde zegje mag doen, overvalt me een gevoel van medelijden. Deze man lijkt zijn braakbal nog niet te hebben uitgekotst, hoewel iedereen allang weet wat hij te zeggen heeft.
Het is zelfs nog erger. Datgene wat hij bekritiseert bestaat namelijk niet meer. Er is geen gereformeerde zuil meer. Er zijn natuurlijk nog hypocriete gelovigen, maar niet of nauwelijks meer op de manier die hij veracht.
Het is niet mijn bedoeling om bloggers die kritiek uiten op kerk en christendom gelijk te stellen aan Maarten ‘t Hart. Ik ben verbaasd en erg nieuwsgierig als ik hun blogs lees. Hoe ziet godsdienstonderwijs in België er in vredesnaam uit, vraag ik me af. Ik weet niets over katholicisme en de hypocriete kanten daarvan. Ik heb natuurlijk wel eens gehoord over priesters die zich aan jonge kinderen vergrijpen, maar dat lijken me excessen waar gemiddelde blogger niet mee te maken heeft gehad. Hoe ziet de religieuze opvoeding van de Belg er vroeger en nu uit? Wat is de reden voor zoveel anti-gevoelens ten aanzien van kerk en godsdienst? Ik ken de Belgische cultuur niet, en mis daarom wat meer inhoudelijke kritiek.
Ik ben van ‘51 en ben van thuis uit streng katholiek opgevoed. Een opvoeding die in dezelfde lijn verder werd gezet op het internaat bij de nonnetjes. Ik heb daar nooit last van gehad en nooit tegen mijn zin godsdienstlessen gevolgd, bijbelverhalen beluisterd die mijn vader ons (mijn zussen en broer), in het kerkkoor gezongen en dagelijks naar de mis geweest tijdens mijn internaatsperiode.
Ik ben er zelfs zeker van dat mijn bijbelkennis groter is dan dat van de gemiddelde Vlaming. Dat komt omdat de bijbel vol staat van prachtige ‘verhalen’ die als dusdanig moeten begrepen worden – geschreven door mensen van vlees en bloed en niet zijnde het ‘letterlijke woord van God of Jezus…
Ik ga niet meer naar de mis om de eenvoudige reden dat ik onpasselijk word in een kerk. De muren komen op me af, ik word draaierig en moet dan hoognodig naar buiten. Om dezelfde reden kan ik niet meer zingen in een koor en ga ik nog zelden naar een concert.
Ik heb niks tegen religie maar kan moeilijk overweg met wat zich in Vaticaanstad afspeelt. Het mannenbastion, het ceremoniële van het pausschap en andere zaken op dat niveau. Ik ken wel enkele religieuzen (priesters) op leeftijd – prachtmensen!
Mijn verhaal is ook geen doorsneeverhaal – ik ben een buitenbeentje, altijd al geweest. Ik vrees dat mijn betoog geen antwoord zal geven op al je vragen!
Wij Belgen, we zijn geen kerkgangers, we zingen liever niet uit luide borst. We zijn veeleer bescheiden als het om overtuiging gaat. Je merkt het wel, als je ons eenmaal kent!
Ik ben ook streng katholiek opgevoed en heb mijn middelbaar bij de paterkes doorgebracht. Pas daarna zijn mijn ogen opengegaan. Ik ga niet vaak meer naar de kerk, hooguit naar een begrafenis of een huwelijk. Ik vind de manier waarop in ons land een mis wordt opgedragen niet meer van deze tijd: saai, kurkdroog, zonder animo, kortom slaapverwekkend. Op dat vlak benijd ik de Afrikaanse kerk: hier mag het plezant zijn, er mag gedanst worden, naar de kerk gaan is er een feest en geen marteling. Andere redenen waarom ik nauwelijks nog naar de kerk ga, zijn onder andere de ongelijke behandeling van mannen en vrouwen en het standpunt van het Vatikaan inzake homo’s, abortus en voorbehoedsmiddelen
Wow, wat een mooie open reacties…dit had ik niet verwacht. Bijzonder om jullie verhalen te horen.
Ook is het zo dat in België katholieke scholen nog steeds de (onterechte)reputatie hebben kwaliteitsvoller te zijn. Daarom sturen vele belgen hun kinderen naar katholieke scholen, alhoewel ze thuis niet gelovig of praktiserend zijn. Door de verplichte godsdienstlessen doen de belgische kinderen bijbelkennis op.
Ik zelf vind dat de bijbel vol mooie en wijze verhalen staat. Kerken vind ik bezinningsoorden bij uitstek. Ik geloof niet letterlijk alles wat de kathoelieke leer voorschrijft, maar geloof wel in de normen en waarden die zij vertegenwoordigt.
Ik vind ook dat de Kerk mild is voor haar kinderen, zij veroordeelt niet, zij weet dat het vlees zwak is en verwelkomt iedereen.
Interessante log…
Ik heb altijd op een katholieke school gezeten en toch heb ik allesbehalve het gevoel dat ik ‘bijbelvast’ ben. Voor zover ik mij herinner heb ik de weinige bijbelkennis die ik wel heb, opgedaan in de lagere school en in de periode van de verplichte ‘catechese’ die voorafging aan mijn Plechtige Communie. Ik heb mij op een of andere boekenbeurs in de lagere school ook eens een kinderbijbel aangeschaft. Een boek waar ik ook wel regelmatig eens in las. Eenmaal in het middelbaar gingen we vooral dieper in op de verschillende wereldgodsdiensten, onze kerkstructuur en op algemene onderwerpen als vriendschap, liefde, … Vaak waren dat lessen waarin we als klasgroep over dergelijke thema’s discussieerden. Ik zou thuis eigenlijk eens in de godsdiensthandboeken moeten kijken die ik nog liggen heb.
Ik beschouw mijzelf trouwens helemaal niet als gelovig. Buiten het feit dat er natuurlijk heel wat aan te merken valt op de officiële standpunten van de Kerk als instituut vat ik ook niet dat er jonge mensen zijn in een God geloven. Dat klinkt misschien cru maar zo bedoel ik het eigenlijk niet. Een van mijn vriendinnen die ik op de universiteit leerde kennen is Evangelisch Christen (ik kan fout zijn maar ik denk het niet) en haar geloof speelt een vrij grote rol in haar leven. Ik vind het steeds interessant en ook wel mooi om naar haar ‘visie’ te luisteren. Het is mooi om te zien hou haar geloof haar een houvast biedt maar voor mijzelf zou dat helemaal niet werken denk ik.
Iets helemaal anders: Ik hou op zich wel van kerkgebouwen. De geur, de geschiedenis, de schilderijen, … In het dorp waar mijn ouders wonen hebben we een kille kerk en een warme en gezellige kapel die versierd werd met modern schilderwerk van Roger Raveel maar ik verkoos toch altijd om naar de dienst in de gewone kerk te gaan.
Negen jaar internaat in een streng nonnenklooster hebben me getekend voor het leven. Ik heb er zoveel “lelijke” nonnen leren kennen, zoveel dingen gezien die me totaal “onchristelijk” leken, kennis gemaakt met onrecht en valse waarden, dat ik gruwel van pilaarbijters, paters en nonnen. Extremisten bij uitstek. Maar dit zijn dus de extremisten. Degenen die tegen abortus, voorbehoedmiddelen en homo’s zijn. En alicht zitten er ook andere tussen. Ik gruw van de excessen, de macht en de manipulatie. Maar dit gevoel heb ik niet exclusief bij het Kerkelijk instituut.
Ik heb de bijbelverhalen, zowel het OT als het NT altijd heel mooi gevonden en ken ze door mijn katholiek onderwijs goed. Ik sta achter een aantal zgn christelijke normen en waarden maar vind niet dat die exclusief Christelijk zijn. Ik weet dus niet of ik me Christelijk moet noemen omdat ik probeer te leven volgens deze normen en waarden.
Ik ga nooit naar een kerkdienst, tenzij een uitvaart, maar eender waar ik kom, ik bezoek er altijd kerken. Ik ben gefascineerd door de geschiedenis en de verhalen die er achter zitten. En ik geniet van de overwegend prachtige dingen die ons nagelaten zijn dank zij de Kerk. Het liefst kom ik in cryptes. Ik hou van het mystieke dat er aan verbonden is. Ik hou van de heiligenverhalen, de passieverhalen. Maar meer omdat er prachtige kunst en muziek aan opgehangen is, zeker niet omdat ik er in geloof. Het thema “lijden” en de houding van de Kerk hiertegenover fascineert me.
Kortom, ik noem mezelf geen “gelovige”, maar gewoon een geïnteresseerde. Boeiend is de Kerkgeschiedenis in elk geval. Zowel voor als na Christus door de eeuwen heen.
Maar allicht is pakweg de Islamgeschiedenis of het Hindoeïsme even boeiend, maar hier ben ik gewoon nooit mee geconfronteerd geweest. Wat me doet beseffen dat ik weeral eens veel tijd te kort kom.
Hey,
Ik ben Nederlander, geboren in 1975, maar sinds 1976 (1 jaar later dus) opgegroeid in Leuven, België.
Ik ben “evangelisch christen”. Ik ben opgegroeid met een Nederlandse achtergrond achter mij en een Vlaamse omgeving om mij heen. Ik ken talrijke soorten Vlamingen, zowel de “naam-katholieken” als de “atheïsten”, de teleurgestelden alsook de evangelische Vlamingen.
Vlamingen/Belgen hebben inderdaad een veel grotere bijbelkennis. Maar tegelijkertijd is het vooroordeel ook veel groter; Als jij hier zegt dat je christen bent, wordt je direct gelinkt aan de katholieke kerk, die enkel en alleen uit is op geld, macht en het bezit van prachtige gebouwen.
De teleurstelling is ook heel groot: niet zozeer vanwege misbruiken in de katholieke kerk, maar meer van algeheel “dom houden” van het volk en uiteraard de reputatie van het “afkopen van de zonde” met centen, waar de kerk dan mee ging lopen.
Persoonlijk vind ik dat de evangelische kerk – die een meer persoonlijke benadering heeft – veel meer past bij de levensstijl van de Belg: Individuele benadering/ervaring, deel zijn van een geheel, een redelijk transparant geheel. Men is als het ware deel van een groter geheel, maar men gaat niet op in de massa.
Anderzijds is het wel jammer dat onze kerk de vooroordelen die Daniël bijvoorbeeld noemt, redelijk vaak bevestigd door haar ongelukkige manier van communiceren…
@Henri: Je hebt gelijk dat de evangelische kerken beter aansluiten bij de levensstijl van de Belg. De aandacht voor de individuele geloofsbeleving en de kleinschaligheid passen goed bij de postmoderne samenleving.
Maar de kritiek die hierboven in reacties wordt gegeven neigt vooral naar de onhoudbaarheid van katholieke standpunten t.a.v. abortus, seksualiteit, positie van de vrouw. De katholieke kerk is hierin nog ‘vrijzinnig’ te noemen in vergelijking met de ethische standpunten van de evangelicalen.
Bovendien zijn de elementen waar in evangelische kerken aandacht aan wordt besteed, zoals demonen, tongentaal, heilige geest, etc voor (west-europese) mensen die hier niet bekend mee zijn shockerend.
@de rest: Ik hoor hier vaak voorbijkomen dat jullie de standpunten van het Vaticaan onhoudbaar vinden. Maar wat door het Vaticaan gepredikt wordt, hoor je toch meestal allang niet meer terug onder de lokale gelovigen? Of onderschat ik de invloed van het Vaticaan schromelijk?
Neen hoor, de standpunten van het Vaticaan leven niet onder lokale gelovigen. Kardinaal Danneels verwoordt het ongeveer zo: Het Vatikaan is een denktank die het ideaal vooropstelt, maar mensen zijn menselijk, het ideaal is niet altijd bereikbaar en een mens in nood moet geholpen worden, niet veroordeeld.
Ik vind dat men er in Vlaanderen niet bij stilstaat hoe tolerant de katholieke Kerk wel is. Je kan hier jarenlang geen voet in een kerk zetten of volldedig in strijd leven met ieder kathokiek gebod, als je op een goeie dag een Kerkelijk huwelijk of een Kerkelijke uitvaart wenst, ontvangt de Kerk je met open armen zonder vragen, zonder verwijten. Ben je niet gedoopt of voor de zoveelste keer getrouwd, dan nog past men er een mouw aan en houdt men een dankviering.
Zijn evangelische kerken ook zo ruimdenkend op dit vlak?
Je mag altijd komen zoals je bent, ik heb mensen uit de goot en alcoholverslaafden gezien die geweldig opgevangen werden.
Maar wel is het zo, dat als je eenmaal echt in de kerk zit, je hebt ja gezegd tegen die kerk door lid te worden en je te laten dopen, dat je dan ook met de ideeën van die gemeenschap (niet in alle details, maar wel de grote lijnen) mee moet gaan. Als jij vreemd gaat of je kinderen slaat, en jouw kerk komt daar achter, kom je terecht in een tuchtprocedure. Als je niet zelf uit de kerk stapt of om vergeving vraagt (1 van die 2 gebeurt geheid natuurlijk), mag je niet meer deelnemen aan de sacramenten.
Dit is de formele procedure, die ik overigens helemaal niet slecht vind. Een nadeel van hechte en kleine gemeentes is wel: sociale controle, roddel, veroordeling en detailneukerij. Vergelijk het met een dorpsgemeente van 50 jaar terug.
Bedankt voor de feedback, klopt wel wat je zegt .. .behalve de tongentaal en dergelijke da’s ni echt waar wij aandacht aan geven, dat zijn meerr de pinkstergemeenten
Ik ben eveneens christelijk opgevoed, maar mijn ouders verplichtten me nooit om naar de kerk te gaan. Gelovig zijn staat wat mij betreft dan ook los van kerk, paus, priesters, e.d.
Thans ben ik nog steeds gelovig. Maar ik ben allergisch aan alles wat Kerk & C° aanbelangt. Het geloof is iets wat je op jezelf belijdt.