Honger en vlees

De Morgen kopte gisteren: ‘Extreme hongersnood bedreigt de wereld.’

Een artikel dat voor mij weer even de puntjes op de i zette. Er is honger, schreeuwende honger. Zo veel en op zo’n grote schaal dat er tijdelijk behoorlijk wat media aandacht voor is. Er is altijd wel ergens honger in de wereld, maar als de G7 top besluit dat het erg is, moet er een half miljard vrijkomen.

Waarom is er honger? Omdat de prijzen van basisvoedsel in korte tijd extreem zijn gestegen. Waarom zijn die prijzen gestegen? Om redenen die mij soms banaal lijken, maar complexer liggen dan ik denk. Biobrandstoffen en klimaatverandering. De eerste vormen een ideaal waar het Westen veel baat bij kan hebben, maar op korte tijd vooral het Zuiden treft. Van de tweede zijn we ons de laatste jaren masaal bewust. Daarna komt mijn stokpaardje, dat veel onbekender is: vleesconsumptie.

In India en China is men meer vlees gaan consumeren. Om concreet te zijn; in 15 jaar is de Chinese vleesconsumptie met 85 procent gestegen. Omdat voor het grootbrengen van 1 kip 7 kilo graan nodig is, ligt het voor de hand dat de graanvoorraden opgaan aan de kippen. Waarom willen Chinezen en Indiërs vlees eten? Zodra hun welvaartspeil steigt, willen ze het liefst zo veel mogelijk op het Westen lijken. Wat eet men in het Westen? Hamburgers, spare-ribs en kipnuggets.

De laatste tijd ben ik veel bezig met de grenzen van de vegetarische levensstijl. Ik dacht dat de relatie tussen vlees eten en honger in de wereld heel duidelijk was, maar werd vierkant uitgelachen of aangevallen in gesprekken met anderen. Natuurlijk val ik niet om als mensen hippie, konijn, of fanaat tegen me zeggen. Het typeert wel op een vervelende manier hoe vegetariërs bekend staan. Daar komt bij dat ik zelf het idee heb dat de vegetarische beweging vaak te politiek geladen is, of op z’n minst met statistieken en informatie ten voordele van zichzelf ’speelt’. Ik was laatst op een avond ter bevordering van vegetarisch eten. Het enige andere kraampje dat er stond was van de anarchisten. Er werden folders ter behoud van de krakersscene uitgedeeld. Die vermenging van ideologie irriteert me.
Ik vind het een goed ideaal om aan de mensen uit te willen leggen, dat wat zij consumeren niet vrijblijvend is. Maar als m’n oma apetrots een pan macaroni (met gehakt) op tafel zet, heb ik een sociaal dilemma. Hoever ga ik voor idealen?

Tegelijk zie ik de huiveringwekkende reactie van de VS. Zij reageren op de VN-landbouworganisatie met de volgende woorden: “Het is een complex probleem. Laten we eerst maar zien dat we het voedsel bij de behoeftigen krijgen.” Smijt maar weer eens een lap op de wonde ter afleiding van het diepere probleem. Die 500 miljoen aan voedselhulp is immers niets in vergelijking met de winsten die de VS maken op producten gemaakt uit basisvoedsel. Dat is het krachtenspel waarin egoïsme aan het langste eind trekt. De voedselhulp zal er komen, maar de honger blijft in de wereld.

Wanneer zal vlees en honger net zo’n logische combinatie vormen als uitlaatgassen en vervuiling? Voorlopig zal er weinig veranderen. In het groot, omdat de machtige landen geen belang hebben bij verandering. In het klein, omdat de vegetarische beweging te veel haar imago van linkse relschopper hooghoudt. In mijn leven, omdat ik graag vliegreizen maak, maar wel mijn oma’s macaroni weiger.