In het station stond een groepje Joodse vrouwen met veel kinderen en kinderwagens. Dat wist ik dat het Joodse vrouwen waren. Ze hadden pruiken op, droegen dikke zwarte kleren niettegenstaande het warm was, en zagen eruit alsof ze zo uit een film over de tweede wereldoorlog waren gelopen. Afgezien van de futuristische kinderwagens dan. Lage platte zwarte schoenen, dikke zwarte kousen, jurken met kraagjes en tweedjassen. Ze waren op elkaar gericht, praatten druk en lachten veel. Iedereen keek naar hen. Ik durfde niet te kijken, want ik weet dat ze de hele dag aangestaard worden, en hoe vervelend dat kan zijn. Maar ik deed het toch, want ik heb een speciaal gevoeletje in mijn hart voor Joodse mensen.

Midden in het groepje stond een jong meisje. Ze draaide met haar ogen richting haar ooghoeken uit verlegenheid. Of schaamte misschien. Omdat zij hier met haar kwakende moeder en tantes op een overvol station opvallend stond te zijn. Omdat ze wist dat iedereen naar haar keek en gedachtes had over opvallende Joodse vrouwen. Dat het zielig was misschien, dat zulke vrouwen er zo uit moeten zien voor hun geloofsovertuiging. En dat het niet meer van deze tijd was.

Misschien had ik naar haar moeten glimlachen. Gewoon, om het ijs te breken tussen haar en de rest van de wereld. Om haar te laten weten dat het helemaal niet erg is om anders gekleed te gaan, omdat je van binnen dezelfde blijft. Dat ik dat ik dat gevoel ook vaak heb gehad als ik in mijn rok met excursies van school door grote steden liep en nageroepen werd. En dat ik best haar vriendin wilde zijn. Omdat ze mooi leek, en lief, met van die grote ogen en donkere haren zoals Anne Frank. Maar dat ik ook heus haar vriendin had willen zijn als ze een lelijk meisje was geweest. En dat ik heel erg blij was dat haar voorouders het wel hadden gered, in tegenstelling tot Anne Frank. Zelfs dat ik in Parijs op een begraafplaats was en moest huilen bij alle Joodse graven, omdat bij elk overlijdensjaar 1944 stond.

Dat had ik kunnen doen, maar ik liep snel door met de fiets aan mijn hand. ’s Avonds keek ik naar de beelden op de Dam, en hield twee minuten stilte voor alle overleden geloofsgenoten van het meisje in het station.