Toen spreken zilver werd

Over de terugshock dan maar. Of de contrashock. Want ik wist dat mensen die naar andere plaatsen verhuizen last krijgen van het verschijnsel cultuurshock. Of misschien kan ik beter schok zeggen in aangenaam Nederlands. Maar dat er voor elke heenreis ook een terugreis was, had ik me nooit gerealiseerd. Nederland zou toch altijd Nederland blijven.

Maar dat doet het niet. Het gaat door terwijl ik weg ben. Als ik op een goede dag terugkom is het gegroeid als een kind dat je lang niet hebt gezien en in niets meer lijkt op de gekoesterde herinnering. Het kan er niets aan doen, maar schokkend is het wel.

Ik kom met enige regelmaat in Nederland. Waarschijnlijk wel twaalf keer op een jaar. Maar meestal spreek ik niemand anders dan familieleden en vrienden. Die ken ik als mensen waar ik van hou, niet als Nederlanders.

“She’s coming on strong” zegt GJ over grote vrouwen die heftige knuffels geven ter begroeting. Ik kan me voorstellen hoe intimiderend dat is. Diezelfde ervaring heb ik sinds kort zodra ik de internationale trein op Antwerpen Centraal binnenstap. De Nederlandsheid komt als een hele grote vrouw op me afgerend. Nog wel het meeste in de taal.

Aan Belgen kan ik me in de trein zo heerlijk irriteren. Het geroddel op beschaafde toon is kenmerkend voor de dubbelheid waar ik hier zo vaak mee te maken heb. Dan de Nederlanders. Zij gooien hun frustraties er zo grof en luid uit dat de halve trein kan meegenieten. Ineens is er geen irritatie meer, maar schaamte. Dit zijn mijn mensen. En wat een onbeschaafde horken zijn het geworden terwijl ik weg was.

Ook in de supermarkt durven GJ en ik bijna niet tegen elkaar te spreken. Omdat we ons realiseren dat uit onze monden ook dat vreemde vieze accent komt. De informele woorden die de directheid van de zinnen nog eens extra benadrukt. Om nog niet eens te beginnen over het volume. Ze praten niet, ze schreeuwen.

Als we vorig jaar na een weekendje Nederland op het station van Antwerpen stonden, zuchtte GJ altijd van opluchting. Ik kon hem dan wel slaan. De afgelopen maanden heb ik met hem meegezucht. Veilig terug in het beschaafde Belgie waar de mensen niet zeggen wat ze willen weten. Vaak ook niet weten wat ze willen zeggen. Lekker makkelijk.