Travelminds 3
25 februari 2009
Er is een ticket geboekt. Dinsdag 4 augustus in de vroege morgen, vlieg ik van Katowice in Polen, naar Charleroi in België. Wat er dan achter me ligt weet ik niet. Ik was van plan jullie een kaartje met namen en plaatsen voor te schotelen. Er zijn dingen die ik graag wil zien, maar de zomer is nog ver en een reisplanning bestaat misschien niet eens.
Ik wou dat ik niet hoefde te vliegen. Op de heenreis wil ik van Leuven naar Berlijn liften. Een kleine moeite. Berlijn is een stad die al jaren op mijn grote wensenlijst staat. Mijn ouders hielden niet van Duitsland. We gingen er nooit op vakantie. Ik heb misschien wel minder met Frankrijk. Zoals het gaat met katten en hondenliefhebbers, zo lijkt het ook een beetje te zijn met die twee landen.
Maar vliegen is oh zo slecht. Al helemaal binnen Europa. Mijn schuldgevoel is dan ook navenant. Ik kan maar beter stoppen met vegetariër zijn en al mijn milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen uit het raam gooien. De mileuvervuiling van een vliegreis weegt nergens tegenop. Maar ik wilde Berlijn zien en door Polen trekken en op tijd terugzijn voor het herexamen. Er is zoveel te doen dat de haast het weer eens won van de gewetensnood.
Want wat dacht u van Gdańsk, de hanzestad aan de Oostzee die ooit de draaischijf vormde voor de handel met het Noorden. Vele dierenhuiden zijn er via Gdansk naar de rest van Europa en daarbuiten gebracht. Of Toruń, de gotische stad waar Copernicus geboren werd, en waar GJ alleen al daarom persé heen wil. Zelf heb ik hoge verwachtingen van Malbork, waar het 13de eeuwse kasteel van de Duitse orde staat. Het schijnt een van de grootste gotische kastelen van Europa te zijn. Wat records betreft, Krakau schijnt er ook een paar te breken. De stad beweert het grootste marktplein en de meeste kroegen van Europa te hebben. Ik ben benieuwd, maar ga toch vooral voor de renaissancistische architectuur en Joodse restaurantjes waarvan er veel schijnen te zijn. Als ik daar ben, zal ik ook naar Auschwitz moeten, al lijkt me dat geen fijn vooruitzicht. Van de bijna zes miljoen joden die stierven in de tweede wereldoorlog, hadden er drie miljoen een Pools paspoort, wist u dat? Gesta Polen was een deportatiebekken van tegenstanders of slachtoffers van zowel de nazi’s als de KGB. Een stuk van Polen werd geofferd aan het doden van mensen. Zou de grond daar ook nog hier en daar donker uitslaan, zoals ik in Ieper heb gezien? En dan heb ik het nog niet eens gehad over het ghetto van Warschau, dat ik moet en zal zien.
Maar ik wil natuurlijk ook gewoon aan het strand liggen en langzame kraaktreinen nemen en wildkamperen en fruit kopen van gerimpelde vrouwtjes. Ik kan niet wachten om te gaan.
Travelminds 2
24 februari 2009
Vervolg op gisteren.
Met de toetreding van een heleboel Oost-Europese landen sinds 2004 gaat er iets verloren. Natuurlijk, het is prachtig allemaal. Steun en grote bouwprojecten met bordjes er bij: hier bouwt de Europese Unie. Lest we forget. Voor mijn gevoel verdwijnt er met die verwestersing iets van het eigene, het melancholische van die landen. De armoede en de zware communistische erfenis zijn natuurlijk geen zaken die ik wil cultiveren om mijn vakantie een charmant randje te bezorgen. Maar met de invoering van de euro (in Slovernië en Slowakije al doorgevoerd), zal er veel veranderen.
Ik voelde me ineens gehaast naar Oost-Europa te gaan. Toen ik 15 was, ben ik met mijn ouders naar Kroatië geweest. Ik herinner me nog de kapotgeschoten gebouwen en de grenswegen waar het gras zomaar door het asfalt groeide. Roestige auto’s stonden nonchalant in de berm geparkeerd alsof de eigenaars elk moment konden terugkomen. Aan de kust was alles één strakgepleisterd vakantieparadijs. Van mensen die er een aantal jaar later heengingen, hoorde ik dat er van oorlog nu niets meer te zien is.
Maar er is weinig tijd en veel te beleven. Vorig jaar heb ik mezelf de zware taak opgelegd zo veel mogelijk te reizen en zo veel mogelijk te doen. Het resultaat was een heftig vakantieregime. Ik wilde aanvankelijk dit jaar van Leuven naar Estland liften en Kaliningrad én Wit-Rusland meepakken, maar heb me bedacht. Less is more. Nieuwe landen verzamelen is immers geen kunst.
Het plan is nu om van Leuven naar Berlijn te liften, Berlijn te bekijken en dan Polen in te gaan. De dikke reisgids van Polen bevat genoeg interessante plaatsen om drie zomers mee te vullen. Ingedrukt tussen Rusland en Duitsland, heeft Polen veel over zich heen moeten laten komen. Wat ik zou willen weten is, waar is dat verleden? Is het verzonken in de bodem? Zie je het terug in de ogen van de mensen? Proef je het in de lucht die je inademt?
Over het hoe en wat van de reis:
Morgen meer.